ทำไมไวน์ห้ามโดนแดด ?

ทำไมไวน์ห้ามโดนแดด? แสงแดดส่งผลต่อรสชาติและคุณภาพของไวน์อย่างไร

หลายคนอาจสงสัยว่า ทำไมไวน์ห้ามโดนแดด? และทำไมร้านไวน์หรือห้องเก็บไวน์จึงมักเก็บขวดไว้ในบริเวณที่มืดและควบคุมอุณหภูมิอย่างเหมาะสม

เหตุผลคือ แสงแดด ความร้อน และการเปลี่ยนแปลงของอุณหภูมิ ล้วนส่งผลต่อคุณภาพของไวน์ หากเก็บไวน์ผิดวิธี โดยเฉพาะการวางขวดให้โดนแสงแดดโดยตรงเป็นเวลานาน อาจทำให้กลิ่นและรสชาติของไวน์เปลี่ยนแปลง รวมถึงทำให้ไวน์เสื่อมสภาพเร็วกว่าที่ควร

ดังนั้น ไม่ว่าจะเป็น ไวน์แดง ไวน์ขาว Champagne หรือ Sparkling Wine การเลือกสถานที่เก็บไวน์จึงเป็นเรื่องสำคัญ โดยเฉพาะสำหรับ Fine Wine หรือไวน์ที่ตั้งใจซื้อมาเก็บบ่มหลายปี

ทำไมไวน์ห้ามโดนแดด?

หนึ่งในศัตรูสำคัญของไวน์คือ แสง โดยเฉพาะรังสี UV เพราะสามารถกระตุ้นปฏิกิริยาทางเคมีที่ส่งผลต่อสารประกอบด้านกลิ่นและรสชาติภายในไวน์

เมื่อไวน์ได้รับแสงมากเกินไป คุณภาพด้าน Aroma และ Flavor อาจเปลี่ยนแปลงไปจากที่ผู้ผลิตตั้งใจไว้ ปัญหาที่เกิดจากแสงนี้มักเรียกว่า Lightstrike หรือ Lightstruck Wine ไวน์บางประเภทมีความไวต่อแสงมากกว่าไวน์ประเภทอื่น โดยเฉพาะไวน์ที่บรรจุใน ขวดแก้วใสหรือแก้วสีอ่อน เนื่องจากแสงสามารถผ่านเข้าสู่ขวดได้มากกว่านี่จึงเป็นหนึ่งในเหตุผลที่เรามักเห็นไวน์จำนวนมากบรรจุอยู่ใน ขวดแก้วสีเขียวเข้มหรือสีน้ำตาล เพราะสีของขวดสามารถช่วยป้องกันแสงได้ในระดับหนึ่งอย่างไรก็ตาม ขวดสีเข้มไม่ได้หมายความว่าสามารถนำไวน์ไปวางกลางแดดได้ เพราะนอกจากแสงแล้ว ยังมีปัญหาเรื่อง ความร้อน ตามมาอีกด้วย

ความร้อนจากแสงแดดก็เป็นศัตรูของไวน์

ปัญหาของการวางไวน์กลางแดดไม่ได้มีเพียงรังสี UV เท่านั้น เพราะ แสงแดดยังทำให้อุณหภูมิของไวน์สูงขึ้นอย่างรวดเร็ว ไวน์เป็นเครื่องดื่มที่ค่อนข้างไวต่ออุณหภูมิ โดยเฉพาะเมื่อเก็บเป็นเวลานาน ความร้อนสูงสามารถเร่งปฏิกิริยาทางเคมีและกระบวนการเสื่อมสภาพของไวน์ ทำให้ไวน์พัฒนาเร็วกว่าที่ควรจะเป็น และอาจสูญเสียความสด ความสมดุล รวมถึงความซับซ้อนของกลิ่นและรสชาติยิ่งเป็น ไวน์เก่า ไวน์ราคาแพง หรือไวน์สำหรับสะสม การจัดเก็บในอุณหภูมิที่เหมาะสมยิ่งมีความสำคัญ เพราะไวน์เหล่านี้อาจถูกเก็บต่ออีกหลายปีหรือหลายสิบปี

ไวน์โดนแดดแล้วจะเสียทันทีไหม?

ไม่จำเป็นครับ หากเพียงนำขวดไวน์ออกมาโดนแสงแดดช่วงสั้นๆ เช่น ระหว่างขนย้ายจากร้านไปที่รถ ไม่ได้หมายความว่าไวน์จะเสียทันที

สิ่งที่ควรกังวลมากกว่าคือ การโดนแดดโดยตรงเป็นเวลานาน หรือการถูกทิ้งไว้ในสถานที่ที่มีอุณหภูมิสูง

ตัวอย่างที่ควรหลีกเลี่ยงอย่างมากคือ การทิ้งไวน์ไว้ในรถที่จอดกลางแดด เพราะอุณหภูมิภายในรถสามารถสูงขึ้นมากในเวลาไม่นาน และความร้อนอาจส่งผลต่อไวน์ได้มากกว่าแสงเพียงอย่างเดียว ดังนั้น หากซื้อไวน์ในวันที่อากาศร้อน ควรนำไวน์กลับไปเก็บในสถานที่ที่เหมาะสมโดยเร็ว และไม่ควรวางทิ้งไว้ในรถเป็นเวลาหลายชั่วโมง

ไวน์โดนแดดแล้วรสชาติเปลี่ยนอย่างไร?

ผลกระทบจะแตกต่างกันตามประเภทของไวน์ ระยะเวลาที่โดนแสง ความเข้มของแสง สีของขวด และอุณหภูมิที่ไวน์ได้รับ

ไวน์ที่ได้รับผลกระทบจากแสงหรือความร้อนอาจพบว่า กลิ่นผลไม้และความสดลดลง กลิ่นไม่สะอาดหรือผิดไปจากปกติ รสชาติขาดความสมดุล และความซับซ้อนของไวน์ลดลง ในกรณีที่ได้รับความร้อนมากเกินไป ไวน์อาจให้ความรู้สึกคล้ายผลไม้สุกหรือผลไม้ตุ๋นมากผิดปกติ และสูญเสียความสดที่ควรมี

สำหรับไวน์ที่ตั้งใจเก็บบ่ม ปัญหาที่สำคัญคือไวน์อาจไม่สามารถพัฒนาในขวดได้อย่างเหมาะสมตามศักยภาพของ Vintage และผู้ผลิต

แล้วทำไมขวดไวน์ส่วนใหญ่ถึงเป็นสีเขียว?

เคยสังเกตไหมว่า ขวดไวน์แดงจำนวนมากเป็นสีเขียวเข้ม? เหตุผลหนึ่งคือแก้วสีเข้มช่วยลดปริมาณแสงบางส่วนที่สามารถผ่านเข้าไปถึงไวน์ภายในขวดได้ จึงเปรียบเสมือนการเพิ่มเกราะป้องกันให้กับไวน์อย่างไรก็ตาม สีของขวดไม่สามารถป้องกันผลกระทบจากแสงได้ทั้งหมด ดังนั้นต่อให้เป็นขวดสีเขียวเข้ม ก็ควรหลีกเลี่ยงการวางไวน์บริเวณหน้าต่างหรือพื้นที่ที่โดนแสงแดดโดยตรงสำหรับไวน์ที่มาในขวดใส ยิ่งควรระมัดระวังเรื่องแสงเป็นพิเศษ

วิธีเก็บไวน์ที่ถูกต้อง ควรเก็บอย่างไร?

หากต้องการรักษาคุณภาพของไวน์ สิ่งสำคัญคือการสร้างสภาพแวดล้อมที่ มืด เย็น และมีอุณหภูมิค่อนข้างคงที่

สำหรับการเก็บไวน์ระยะยาว อุณหภูมิประมาณ 12–15°C มักเป็นช่วงที่เหมาะสม โดยสิ่งสำคัญไม่แพ้อุณหภูมิคือ ความสม่ำเสมอ ไม่ควรปล่อยให้อุณหภูมิร้อนและเย็นสลับกันอย่างรวดเร็วหากเป็นไวน์ที่ปิดด้วยจุก Cork และต้องการเก็บระยะยาว การวางขวดในแนวนอนเป็นวิธีที่นิยมใช้เพื่อช่วยให้จุกสัมผัสกับไวน์ และควรเก็บในบริเวณที่ไม่มีแรงสั่นสะเทือนมากเกินไป สำหรับผู้ที่มีไวน์หลายขวดหรือซื้อ ไวน์สะสม เป็นประจำ การใช้ Wine Cellar หรือ Wine Refrigerator ที่สามารถควบคุมอุณหภูมิได้ จะเหมาะสมกว่าการวางไวน์ไว้ในห้องทั่วไป โดยเฉพาะในสภาพอากาศร้อนอย่างประเทศไทย